DE HEILIGE MARTINUS WORDT MET DUIZEND LICHTEN GEËERD
- © RSI Malmedy
Een dertigtal optochten vinden iedere jaar in november plaats.
De St. Maartensstoeten zijn een levendige traditie in de Oostkantons. Met kleurige lantaarns, lichtfakkels, muziekklanken en schitterde kinderogen wordt St. Maarten van Tours op 11 november, op verschillende plaatsen, er voor of er na, geëerd.
Vooral de kinderen hebben veel plezier aan dit feest. Reeds een dag op voorhand knutselen ze heerlijke kleurige lantaarns in mekaar, om op de dag van de grote optocht, de heilige Maarten alle eer te bewijzen. Op verschillende plaatsen beginnen de feestelijkheden met een korte godsdienstige plechtigheid en een rollenspel van de kinderen die de geschiedenis van Sint Maarten uitbeelden. Ter afsluiting wordt het St. Maartensvuur aangestoken en de kinderen krijgen naargelang van de plaats een Weckemann, een brezel of zoetigheden.
In Eupen toveren 5.000 fakkels de stad om in een zee van licht en voor een groot decor op de Werthplaats, die de stadspoort van Amiens voorstelt, deelt de heilige zijn mantel met de bedelaar. Deze scène vindt in Raeren voor de burcht plaats. In Kelmis wordt op de Galmeiplatz een kleurrijk vuurwerk afgestoken.
In Malmedy zijn er 3 Martinusvuren op hetzelfde ogenblik, die om de titel van het grootste, mooiste en hoogste vuur wedijveren. De carnavalprins speelt in St. Vith de rol van de heilige Maarten en het ganzenkoningspaar evenals de ruitervereniging voeren de optocht aan in een koets. In Burg-Reuland vormt de burchtruïne het geschikte kader voor het Martinusvuur.
Tekst
Duits
Sankt Martin, Sankt Martin, Sankt Martin
ritt durch Schnee und Wind
sein Ross das trug ihn fort geschwind,
Sankt Martin ritt mit leichtem Mut
sein Mantel deckt ihn warm und gut.
Im Schnee saß, im Schnee saß,
im Schnee, da saß ein alter Mann,
hat Kleider nicht, hat Lumpen an.
"O helft mir doch in meiner Not,
Sonst ist der bittre Frost mein Tod!"
Sankt Martin, Sankt Martin, Sankt Martin
zieht die Zügel an,
sein Ross steht still beim armen Mann,
Sankt Martin mit dem Schwerte teilt
den warmen Mantel unverweilt.
Sankt Martin, Sankt Martin, Sankt Martin
gibt den halben still,
der Bettler rasch ihm danken will,
Sankt Martin aber ritt’ in Eile hinweg,
mit seinem Mantelteil.
Sankt Martin, Sankt Martin, Sankt Martin
legt sich müd’ zur Ruh,
da tritt im Traum der Herr hinzu.
Er trägt des Mantels Stück als Kleid,
sein Antlitz strahlet Lieblichkeit.
Sankt Martin, Sankt Martin, Sankt Martin
sieht ihn staunend an.
Der Herr zeigt im den Wege dann;
er führt in seine Kirch’ ihn ein,
Sankt-Martin will sein Jünger sein.
Sankt Martin, Sankt Martin, Sankt Martin
wurde Priester gar,
und dienet fromm an dem Altar.
Zuletzt trug er den Bischofsstab,
der ziert ihn wohl bis an das Grab.
Sankt Martin, Sankt Martin, Sankt Martin
macht ein Feuer groß
aus schlechten Büchern hohem Stoß.
Und hütet treu die Herde sein,
das lohnt der Herr mit Heiligschein.
Wallonisch
L’EVEUYE DU SINT-MARTIN Paroles de Paul Villers (1845-1890)
C’è-st-û lu veûye du Sint-Mârtin,
Nos-avans fini scole à timps !
Efilans don lès vîhès banses
Et lès tchènas sins anse !
Refrain :
Tra la la la la la la la la la la la !
Tra la la la la la la la la la !
La la la la la la la la la la la la !
La la la la la la la la la la la la la la la la la la !
Tchèrdjans djambes du strin èt fahês,
Nu roûviyans nin lès vîs tonês !
Qu’i ploûhe, qu’i nîve, qu’i tone, qu’i djale,
Nos tap’rans tot à spale - Refrain
Prindans avou cinq’ sîh ramons,
Dès blancs d’ so l’ fa : is sont si bons !
S’ on l’s-a méme hapés so lès hores,
Lès mêsses ènn’ ont bin d’ core - Refrain
Montans è-n-amont do croupèt,
Nos-èsprindrans qwand i f’rè spès.
Et noste èveûye sèrè l’ pus bèle,
Lès djins spâgn’ront l’ tchandèle - Refrain
Von’là l’ feû qui s’ èlîve o l’ êr ;
Loukoz donk on pô ciste afêre !
C’èst todi nosse bâne lu pus fwate,
C’èst co lèy qui l’ èpwate ! Refrain
Tot l’ monde crit : « C’è-st-one saqwè d’ bê! »
Ossu nos brèyans come dès vês
Et nos zoûlans âtoû dès flames
Avou l ‘ ramon qui blame - Refrain
Po rud’hinde, broûlans nosse dièrin.
Tchantans, criyans : « C’èst l’ Sint-Mârtin ! »
Corans è-n-à-l’-valée do l’ vôye,
Tot nos sèwant à l’ rôye - Refrain
Lu police dîrè : « Sins minti,
Cès-èfants, ‘l èstît bin djintis,
Ca, tot r’moussant è nos vinâves,
On n’ supîye nou trô d’ câves. » Refrain
Nos-avans fêt û l’ Sint-Mârtin,
Çu sèrè djusqu’à l’ an qui vint,
Et qwand n’ moûr’rans, i s’ troûv’rè d’s-ôtes
Qui sûront nosse vîhe môde – Refrain
